“Ik was jarenlang turn- en danslerares, maar had daarnaast vanuit verschillende situaties en trauma’s, last van somberheidsklachten en problemen met emotieregulatie. Ik ben daarvoor een aantal jaren bij Yulius in behandeling geweest. Wat ik daar leerde, kon ik steeds beter toepassen in mijn eigen leven. Ik merkte ook dat ik die vaardigheden goed kon uitleggen aan anderen. Op een gegeven moment wilde ik er meer mee doen.”

Haar behandelaar wees haar op de mogelijkheid om ervaringsdeskundige te worden. Mirjam wist aanvankelijk niet eens dat het beroep bestond. Ze volgde een opleiding en mocht vervolgens stage lopen bij Yulius. Inmiddels is ze officieel begeleider, opgeleid met ervaringsdeskundigheid. “Voor mij zijn die twee niet los van elkaar te zien; ik ben het allebei. Mijn ervaring is onderdeel van wie ik ben in mijn werk als begeleider van patiënten.”

Naast iemand staan
Binnen de kliniek in Gorinchem begeleidt Mirjam mensen die vaak al langere tijd in zorg zijn en meerdere keren zijn vastgelopen. Sommigen komen na een crisis, anderen vanuit een beschermde woonvorm. De problematiek en leeftijden verschillen sterk. “Er zijn mensen in zorg met bijvoorbeeld opgelopen trauma, somberheid, persoonlijkheidsproblematiek en schizofrenie. De een is jonger, de ander veel ouder. Iedereen heeft een eigen verhaal en daarom is ook de begeleiding steeds maatwerk.”

Als begeleider ben je er niet om alles voor iemand op te lossen, vertelt Mirjam. “Je loopt een stukje mee, biedt houvast als het moeilijk wordt en helpt iemand om weer vertrouwen te krijgen in zichzelf en in wat er wél mogelijk is. Als iemand een slechte dag heeft, hoef je niet meteen voor te stellen om iets leuks te gaan doen. Je kunt ook gewoon naast iemand zitten en zeggen: ‘Wat rot voor je.’ Stil zijn, ruimte geven aan verdriet en erkennen dat de pijn er mag zijn. Ze kijkt steeds naar wat iemand wil, zelf nog kan en waar iemand nog ondersteuning bij nodig heeft. Dat vind ik mooi aan herstelondersteunend werken. Het gaat uiteindelijk om de persoon die je begeleidt. Vaak mag ik van dichtbij meemaken hoe iemand stap voor stap weer verder komt.”

De samenwerking met collega’s uit verschillende disciplines helpt daarbij. “Begeleiders, verpleegkundigen, activiteitenbegeleiders, behandelaren, een maatschappelijk werker en een vaktherapeut werken allemaal samen. Je hoeft het niet alleen te doen. Als ik ergens met een cliënt niet uitkom, staat de deur van de behandelaar open. Dat vind ik heel fijn.”

Als een patiënt moeilijke momenten doormaakt, merkt Mirjam hoe waardevol haar eigen ervaring kan zijn. Ze vertelt over een patiënt die tijdens een periode van grote paniek ervan overtuigd was dat het nooit meer goed zou komen. Mirjam kon vanuit haar eigen ervaring erkennen hoe machteloos dat gevoel kan zijn en tegelijk het vertrouwen bieden dat het weer voorbijgaat. “Een paar dagen later kwam de patiënt erop terug. Ze had gewacht en ervaren dat de heftige gevoelens inderdaad waren gezakt. Het mooie is dat zij het zelf heeft ervaren. Ze heeft ontdekt dat het weer voorbij gaat. Dat vertrouwen kan ze misschien ooit aan iemand anders doorgeven.”

Kwetsbaar én sterk
Ze vindt het belangrijk dat ook haar eigen kwetsbaarheid er mag zijn. “Mijn herstelproces gaat nog steeds door. Soms heb ik opnieuw hulp nodig. Ik vind het juist mooi dat mijn kwaliteiten en mijn kwetsbaarheid allebei welkom zijn.” Dat ervaart ze ook binnen haar team. “Als het minder goed gaat, kan ik dat aangeven en wordt er gekeken wat er nodig is. Dat geeft mij de ruimte om eerlijk te zijn. Die kwetsbaarheid is tegelijkertijd mijn kracht in het contact met anderen.”

Mirjam is trots op de weg die ze heeft afgelegd. “Jarenlang dacht ik dat werken te zwaar voor me was en zat ik in de bijstand. Toch koos ik ervoor me om te scholen. Ik ben heel trots dat ik steeds het leven weer een kans heb gegeven. En nu werk ik, wat me veel zelfvertrouwen geeft en me versterkt.”

Jezelf mogen zijn
Een belangrijke persoonlijke lijn in Mirjams verhaal was leren accepteren wie ze is. Zichtbaar geëmotioneerd vertelt ze: “Ik groeide op in een christelijke omgeving en worstelde jarenlang met mijn geaardheid. Ik heb heel lang geprobeerd mezelf te veranderen en te verbergen. Vanaf het moment dat ik mezelf kon zien als goed zoals ik ben, viel er veel op zijn plek, maar de christelijke cultuur waar ik destijds actief in was, bracht toen ook veel afwijzing met zich mee. Toen ik tijdens Pride Month de regenboogvlag zag wapperen op mijn werklocatie bij Yulius, raakte dat me diep want het voelde als een bevestiging voor mij. Ik ben eerder afgewezen omdat ik mezelf was, maar nu ben ik hier niet alleen welkom, maar wordt gezegd dat iedereen bij Yulius welkom is.”

“Ik vind dit mooi werk om te doen, omdat ik mensen kan laten merken dat ze meer zijn dan wat ze nu meemaken. Ik weet hoe belangrijk het is dat iemand naast je blijft staan als het moeilijk is. Het is fijn om iemand op een kwetsbaar moment te helpen om weer vertrouwen te krijgen in zichzelf. Ik hoef daarvoor niet hetzelfde te hebben meegemaakt als een patiënt om aan te kunnen sluiten. Vanuit mijn eigen ervaring probeer ik herkenning en hoop te bieden. En daarin werk ik samen met fijne collega’s die mij hebben geaccepteerd met mijn kwetsbaarheid, mijn vrolijkheid, mijn geaardheid en met alles wat ik wel en niet kan. Bij Yulius heb ik helemaal mijn plek gevonden!”